M. Emin Tutal – Ölümle İlgili

İnsanın ölümle olan ilişkisi, geçmiş ve gelecek kavramları üzerinden gelişen bir hafıza talihsizliğidir. İnsan ölümü sürekli bir olasılık olarak zihninde taşır.

Hayvanlar ölümle ilgili bilişsel bir yük taşımaz. Ölüm gerçeğini ancak fiziksel olarak ona yaklaştığında, o anki duyumsama ile deneyimler. Bu da onların, ölümün getirdiği zihinsel kaygılardan arınmış, daha özgür bir yaşam sürdüğü anlamına gelir.

Bu açıdan bakarsak eğer; insanın ölümle kurduğu ilişki bilişsel ve kültürel bir boyuttadır. Sürekli ölümü düşünmemizin sebebi , analitik bir hesaplamanın ürünü ve zaman kavramının ileriye akışında olgunlaşan bir şeyin bilme sonucudur, (çünkü bir şeyin yaşlandığını bilmek ve bunun sonunun kaçınılmaz ölüm olduğunu bilmek anlık değil sürekliliktir bu da korkuya ve özgür bir yaşamın önünde engeldir. Meyvenin olgunlaşıp ağaçtan düştüğünü bilmek korkunç)

Her gördüğümüz ölüm hem kendi ölümümüz hem de yakınlarımızdan birinin ölümü beraberinde ölüm korkusunu da inşaa eder.

Hayvanlarda ise ölüm içgüdüsel ve anlık bir varoluştur .Yani epistemolojik olarak -kuramsal açıdan- hayvan ölüm kavramının dışındadır. Sanırım insanın özgür yaşamının önünde en büyük engellerden biri budur.